{"id":3153,"date":"2026-03-29T15:27:17","date_gmt":"2026-03-29T13:27:17","guid":{"rendered":"https:\/\/docstudio.pl\/?p=3153"},"modified":"2026-03-29T15:30:02","modified_gmt":"2026-03-29T13:30:02","slug":"skwer-liberator","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/produkcje\/skwer-liberator\/","title":{"rendered":"SKWER LIBERATOR"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>

\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Zofia W\u00f3jciak:<\/strong><\/span><\/h3>

U nas te\u017c by\u0142a wielka ob\u0142awa niemiecka, to jakby si\u0119 dowiedzieli, \u017ce kto\u015b pomaga, to rozstrzelali, dom spalili i wszystko.\u00a0 Jak by\u0142y \u0142apanki niemieckie, to nam tata zrobi\u0142 w stajni dziur\u0119- tak\u0105 piwnic\u0119, w kt\u00f3rej spalili\u015bmy, \u017ceby nas do Niemiec nie zabrali… <\/em><\/span><\/h3>

\u0141apanki robili i nie by\u0142o ratunki… ej przeszed\u0142 cz\u0142owiek du\u017co…<\/em><\/span><\/h3>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u00a0 SKWER LIBERATOR<\/span><\/strong><\/span>\u00a0<\/span><\/h1>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h4>

\u00a0<\/h3>

\u00a0<\/h3>

\u00a0<\/h3>

Franciszek W\u00f3jciak:<\/span><\/strong><\/h3>

Taki ma\u0142y ch\u0142opak by\u0142 i tak strasznie prosi\u0142 tego Niemca \u017ceby go nie zabija\u0142. Z\u0142apa\u0142 go za ko\u0142nierz, za marynark\u0119 z ty\u0142u, podni\u00f3s\u0142 do g\u00f3ry strzeli\u0142 w g\u0142ow\u0119 i wrzuci\u0142 do dziury.<\/em><\/span><\/h3>

Byli bez sumienia Niemcy.\u00a0<\/em><\/span><\/h3>

\u00a0<\/h3>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u00a0<\/span><\/span>Idea powstania skweru zrodzi\u0142a si\u0119 podczas prac nad filmem dokumentalnym\u00a0 \u201eLiberator w Ochotnicy\u201d. Poprzez histori\u0119 katastrofy Liberatora w Ochotnicy G\u00f3rnej, tw\u00f3rcy filmu podejmuj\u0105 temat roli lotnictwa Armii Stan\u00f3w Zjednoczonych, ko\u0144cem 44 roku na terenie okupowanej Polski.<\/span><\/span><\/strong><\/p>

Osnow\u0105 filmu s\u0105 bombardowania niemieckich zak\u0142ad\u00f3w produkuj\u0105cych paliwa syntetyczne z w\u0119gla na \u015al\u0105sku. <\/span><\/span><\/strong><\/p>

Jednym z w\u0105tk\u00f3w artystycznych, tego filmu, jest proces powstawania rze\u017aby tworzonej przez artyst\u0119 lokalnego Kazimierza Sikor\u0119. Praca sk\u0142adaj si\u0119 z dw\u00f3ch element\u00f3w: rze\u017aby Chrystusa i samolotu Liberator B24 J. Zestawienie dw\u00f3ch form wyzwalania z niewoli jest pr\u00f3b\u0105 zrozumienia sensu walki o wolno\u015b\u0107. Z jednej strony mamy Chrystusa- Wyzwoliciela, kt\u00f3ry uwalnia cz\u0142owieka od grzechu, z drugiej strony idea wyzwolenia Europy z okupacji niemieckiej podczas II Wojny \u015awiatowej i nadanie nazwy \u201eLiberator\u201d samolotowi bombowemu.<\/span><\/span><\/strong><\/p>

Chrystus \u2013 Wyzwoliciel b\u0119d\u0105cy centralnym punktem \u201eSKWERU LIBERATOR\u201d, to Chrystus b\u0142ogos\u0142awi\u0105cy z krzy\u017ca. Nie jest to typowy krzy\u017c. Jest nim uszkodzony samolot, za kt\u00f3rym kryj\u0105 si\u0119 dramaty II wojny \u015bwiatowej.<\/span><\/span><\/strong><\/p>

W dokumentach archiwalnych znajdujemy liczne \u015blady zawierzenia losu m\u0142odych bohater\u00f3w Opatrzno\u015bci Bo\u017cej. Jest to \u015bwiadectwo \u017cywej wiary w obliczu \u015bmiertelnego niebezpiecze\u0144stwa. W zwi\u0105zku z tym , zar\u00f3wno przy projekcie Skweru jak i samego filmu, obecno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144skiego kodu kulturowego, autor uzna\u0142 za nieodzowne. Niejednokrotnie byli to ch\u0142opcy w wieku dzisiejszych nastolatk\u00f3w , co mo\u017ce stanowi\u0107 inspiracje dla potencjalnego odbiorcy. M\u0142odzi ameryka\u0144scy piloci mieli przed ka\u017cd\u0105 akcj\u0105 sympatyczne powiedzonko \u201ecoffee and donuts -kawa i paczki\u201d- co oznacza\u0142o: \u201dDo zobaczenia wracajcie cali i zdrowi\u201d . To z kolei pokazuje pewn\u0105 lekko\u015b\u0107, ameryka\u0144ski luz…<\/span><\/span><\/strong><\/p>

Sylwetka samolotu jest pozbawiona fragmentu skrzyd\u0142a co odnosi si\u0119 do kontekstu katastrofy Liberatora B-24 J o imieniu w\u0142asnym \u201eCalifornia Rocket. Mia\u0142a ona miejsce pod Prze\u0142\u0119cz\u0105 Pa\u0144ska Przehybka w Gorcach 18 grudnia 1944 roku. By\u0142 to trudny czas dla mieszka\u0144c\u00f3w tego terenu po kilku latach okupacji niemieckiej. Widok lec\u0105cej kawalkady kilkuset ameryka\u0144skich samolot\u00f3w, by\u0142 realn\u0105 nadziej\u0105 na ostateczne wyzwolenie spod terroru okupanta,. \u201eKa\u017cdy tylko czeka\u0142, kiedy si\u0119 sko\u0144czy wojna\u201d wspomina w filmie Franciszek Wojciak.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Kazimierz Sikora rze\u017abi Chrystusa-Liberatora<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Do powstania \u201eSkweru Liberator\u201d z inicjatywy i projektu Wojciecha Jachymiak przyczyni\u0142o si\u0119 wiele os\u00f3b. Przede wszystkim Kazimierz Sikora z Ochotnicy G\u00f3rnej – autor rze\u017aby Jezusa i fundator materia\u0142u. Samolot wyrze\u017abi\u0142 Andrzej Czubernat. Silniki wytoczy\u0142 Ludwik Rybka. \u015amig\u0142a zrobili Marcin i Stanis\u0142aw Krzy\u015bko. Skrzyd\u0142o z\u0142ama\u0142 Rafa\u0142 Gabry\u015b. Projekt tablicy wykona\u0142 Marcin Ozorowski. Szachownic\u0119 459 Grupy Bombowej namalowa\u0142y: Teresa, Irena i Lilianna z Pienin. Rze\u017aba zosta\u0142a zamontowana na kamiennym piaskowcu, kt\u00f3ry zainstalowa\u0142 poprzedni kapelan Turbacza ks. Kazimierz Krakowczyk. Powstanie skweru zawdzi\u0119czamy obecnemu kapelanowi kaplicy pod Turbaczem ks. Kazimierzowi Dadejowi.<\/span><\/span><\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Otwarcie Skweru Liberator<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Andrzej Czubernat buduj\u0105cy model Liberatora B-24<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Siostry z Pienin maluj\u0105ce model Liberatora B-24<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Karol Sikora na otwarciu Skweru Liberator<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Chrystus- Liberator<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Ods\u0142oni\u0119cie skweru pod Turbaczem, to r\u00f3wnie\u017c upami\u0119tnienie 80 rocznicy katastrofy \u201eCaliforni Rocket\u201d. Z 10 osobowej za\u0142ogi mieszka\u0144cy Ochotnicy i partyzanci \u201eLamparta\u201d IV batalionu 1 pu\u0142ku strzelc\u00f3w podhala\u0144skich AK uratowali 9 lotnik\u00f3w. <\/span><\/span><\/strong><\/p>

80 lat, to r\u00f3wne dwa pokolenia. Dzisiaj \u017cyj\u0105 ostatni naoczni \u015bwiadkowie tej katastrofy. Dla \u201epami\u0119ci pokole\u0144\u201d jest to prze\u0142omowy moment w historii. Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne dla przypomnienia nieznanego lub pomijanego w podr\u0119cznikach historii udzia\u0142u ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy w wyzwalaniu europy \u015brodkowo \u00ad-wschodniej. Historia o ameryka\u0144skich pilotach przetrwa\u0142a dzi\u0119ki badaczom, pasjonatom i mieszka\u0144com. W szczeg\u00f3lno\u015bci nale\u017cy przywo\u0142a\u0107 tutaj osob\u0119 Krzysztofa Wielgusa, kt\u00f3ry przybli\u017ca nam statystyki: Z 15 Armii Stan\u00f3w Zjednoczonych operuj\u0105cej z teren\u00f3w W\u0142och zgin\u0119\u0142o prawie 22000 ameryka\u0144skich lotnik\u00f3w, a na polskiej ziemi ok. 4000. \u0141\u0105cznie nad naszymi terenami by\u0142o 19 wypraw bombowych. W ka\u017cdej wyprawie bra\u0142o udzia\u0142 prawie 1000 ameryka\u0144skich samolot\u00f3w . Operacje bombowe doprowadzi\u0142y do ca\u0142kowitego wyeliminowania produkcji paliw syntetycznych skracaj\u0105c II wojn\u0119 \u015bwiatowa o kilka miesi\u0119cy. <\/span><\/span><\/strong><\/p>

Miejsce usytuowania skweru nie jest przypadkowe. Ma swoj\u0105 g\u0142\u0119bok\u0105 wymow\u0119. Jest usytuowany po wschodniej stronie Kaplicy Papieskiej na Turbaczu. Ten ko\u015bci\u00f3\u0142ek wzniesiony z okazji pierwszej wizyty Jana Paw\u0142a II w Polsce w 1978 roku, jest zbudowany na planie krzy\u017ca Virtuti Militari . Ka\u017cda z czterech stron tej budowli odnosi si\u0119 do wa\u017cnych wydarze\u0144 w historii Polski. . Ponadto gdzie\u015b pod Turbaczem w dolinie \u0141opuszanki spoczywa dow\u00f3dca \u201eCaliforni Rocket\u201d por. William Beinbrink.<\/span><\/span><\/strong><\/p>

Usytuowanie skweru poza miejscem upadku \u201eCaliforni Rocket\u201d jest pr\u00f3b\u0105 wyj\u015bcia z t\u0105 histori\u0105 \u201ena \u015bwiat\u201d. Przypomnieniem o relacjach polsko-ameryka\u0144skich dzisiaj. R\u00f3wnie\u017c w obliczu agresji Rosji na Ukrain\u0119. <\/span><\/span><\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Karol Sikora na otwarciu Skweru Liberator<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Skwer Liberator. Pierwsza rocznica 18.12.2025<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Zofia W\u00f3jciak: U nas te\u017c by\u0142a wielka ob\u0142awa niemiecka, to jakby si\u0119 dowiedzieli, \u017ce kto\u015b pomaga, to rozstrzelali, dom spalili i wszystko.\u00a0 Jak by\u0142y \u0142apanki niemieckie, to nam tata zrobi\u0142 w stajni dziur\u0119- […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2094,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_canvas","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,8],"tags":[],"class_list":["post-3153","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inne","category-produkcje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3153"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3157,"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3153\/revisions\/3157"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/docstudio.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}